PRAWO DO ZASIŁKU BEZ OKRESU WYCZEKIWANIA

PRAWO DO ZASIŁKU BEZ OKRESU WYCZEKIWANIA

Prawo do zasiłku chorobowego nabywamy po upływie ustalonego okresu ubezpieczenia tzw. okresu wyczekiwania. Są jednak sytuacje w których mamy prawo do zasiłku bez okresu wyczekiwania czyli od pierwszego dnia podpisania umowy.

Okresy wyczekiwania

Podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu:

    • obowiązkowo – prawo do zasiłku nabywasz po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego,
    • dobrowolnie – prawo do zasiłku nabywasz po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.

Do okresu ubezpieczenia zalicza się także poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego jeśli przerwa w ubezpieczeniu nie przekroczyła 30 dni. Do tej sytuacji wlicza się także przerwy spowodowane urlopem wychowawczym, bezpłatnym lub odbywaniem czynnej służby wojskowej.

Zasiłek bez okresu wyczekiwania

Przysługuje Ci, jeśli jesteś:

    • absolwentem szkoły lub szkoły wyższej i zostałeś objęty ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpiłeś do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych, w przypadku kierunków lekarskich, lekarsko-dentystycznych i weterynarii – od daty złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu, a w przypadku kierunku farmacji – od daty zaliczenia ostatniej przewidzianej w planie studiów praktyki,
    • ubezpieczony, a Twoja niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,
    • ubezpieczony obowiązkowo i  masz  co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego,
    • posłem albo senatorem i przystąpiłeś do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji,
    • funkcjonariuszem Służby Celnej, który przyjął propozycję pracy i stał się pracownikiem w jednostce organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej.

Ważne!

Do zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku macierzyńskiego nie stosuje się art. 4 ustawy zasiłkowej, co oznacza, że nabycie prawa do któregokolwiek z tych zasiłków jest możliwe już w pierwszym dniu ubezpieczenia chorobowego.

 


Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

 

SKŁADNIKI NIE UWZGLĘDNIANE W PODSTAWIE WYMIARU ZASIŁKÓW

SKŁADNIKI NIE UWZGLĘDNIANE W PODSTAWIE WYMIARU ZASIŁKÓW

Ustalając podstawę wymiaru zasiłku chorobowego należy mieć na uwadze składniki nie uwzględniane w podstawie wymiaru zasiłków.

Nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, które zgodnie z obowiązującymi u pracodawcy przepisami płacowymi albo umowami o pracę (u pracodawców nie mających obowiązku tworzenia regulaminów wynagradzania) przysługują za okres pobierania zasiłku. W razie braku postanowień o zachowywaniu prawa do składnika wynagrodzenia za okres pobierania  zasiłku należy uznać, że składnik wynagrodzenia nie przysługuje za okres pobierania zasiłku i powinien być przyjęty do ustalenia podstawy wymiaru. Jeżeli jednak mimo braku odpowiednich postanowień w przepisach płacowych lub umowach o pracę pracodawca udokumentuje, że składnik wynagrodzenia jest pracownikowi wypłacany za okres pobierania zasiłku składnika tego nie uwzględnia się w podstawie wymiaru zasiłku.

Nie uwzględnia się podstawie wymiaru zasiłku chorobowego takich składników wynagrodzenia, które są przyznawane niezależnie od oceny pracy pracownika, na których przyznanie i wypłatę okres pobierania zasiłku nie ma wpływu (mimo pobierania zasiłku pracownik otrzymuje dany składnik wynagrodzenia) takich jak:

    • jednorazowe zasiłki na zagospodarowanie,
    • wartość szczepień ochronnych pracowników finansowanych przez pracodawcę,
    • wartość badań mammograficznych lub innych nieodpłatnych badań pracowników,
    • nagrody za ukończenie przez pracownika szkoły (studiów),
    • koszt wynajmu przez pracownika mieszkania sfinansowany lub dofinansowany przez pracodawcę,
    • wartość dodatkowego ubezpieczenia pracownika wyjeżdżającego w delegację zagraniczną,
    • dopłata pracodawcy do dodatkowego ubezpieczenia pracownika z tytułu różnych ryzyk,
    • bony lub wypłaty w gotówce przyznawane w jednakowej wysokości lub jednakowym wskaźnikiem procentowym w stosunku do płacy pracownika, określonej w umowie o pracę, wszystkim pracownikom lub grupom pracowników z okazji uroczystych dni, świąt, rocznicy powstania firmy, itp.,
    • jednorazowe nagrody z okazji ślubu pracownika lub z okazji urodzenia się dziecka pracownika,
    • ekwiwalent za urlop wypoczynkowy.

Nie stanowią podstawy wymiaru zasiłku chorobowego składniki wynagrodzenia nie uzależnione bezpośrednio od indywidualnego wkładu pracy pracownika, ale od wyników grupy pracowników lub całego zakładu pracy, wypłacane niezależnie od absencji pracownika.

Ważne !

Składniki wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo za okres pobierania zasiłku przysługującego w czasie ubezpieczenia podlegają uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku przysługującego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia.

 


Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U z 2019r., poz. 645 z późń. zm.)

 

PODSTAWA WYMIARU ZASIŁKÓW

PODSTAWA WYMIARU ZASIŁKÓW

Każda osoba, która podlega pod ubezpieczenie chorobowe ma prawo do uzyskania świadczeń z tego ubezpieczenia. Często mamy wątpliwość jaka powinna być prawidłowa podstawa wymiaru zasiłków.

Wypłata zasiłków jest realizowana przez ZUS lub przez pracodawcę jeśli zatrudnia on na dzień 30 listopada ubiegłego roku co najmniej 20 pracowników zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego.

Jak ustalamy podstawę wymiaru zasiłków?

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, np.:

umowa o pracę zawarta od 01.09.2014 r.
ZLA 10-18.06.2018 r.
Podstawa wymiaru zasiłku: 06.2017-05.2018

Jak ustalamy postawę jeśli pracownik nie przepracował 12 miesięcy?

Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych zatrudnienia, jako podstawę wymiaru zasiłków przyjmuje się przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowego tego zatrudnienia. Miesiąc, w którym zatrudniony został pracownik od pierwszego dnia roboczego miesiąca przyjmujemy jako pełny kalendarzowy miesiąc zatrudnienia i wynagrodzenie za ten miesiąc przyjmujemy do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku, np.:

umowa o pracę zawarta od 02.01.2018 r.
ZLA 04-11.11.2018 r.
Podstawa wymiaru zasiłku: 01.2018-10.2018

Jak ustalić podstawę jeśli umowa została zawarta w trakcie miesiąca a choroba w miesiącu następnym?

Jeżeli umowa o pracę została zawarta w trakcie miesiąca, a niezdolność do pracy powstała w miesiącu następnym, podstawa wymiaru zasiłku chorobowego ustalana będzie na podstawie wynagrodzenia pracownika za miesiąc, w którym powstała ta niezdolność do pracy tzn. za pełny miesiąc kalendarzowy zatrudnienia, np.:

umowa o pracę zawarta od 10.06.2018 r.
ZLA 24-26.07.2018 r.
Podstawa wymiaru zasiłku: 07.2018

Która kwota wynagrodzenia stanowi podstawa wymiaru zasiłków?

Za wynagrodzenie uwzględniane w podstawie wymiaru zasiłków uważa się przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz chorobowe, finansowanych ze środków pracownika.

Jak ustalić podstawę jeśli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca pracy?

Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pierwszego miesiąca kalendarzowego zatrudnienia, do podstawy wymiaru zasiłku przyjmuje się:

    • wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie nawiązującym stosunek pracy, jeżeli wynagrodzenie przysługuje w stałej miesięcznej wysokości,
    • wynagrodzenie, jakie pracownik osiągnąłby, gdyby przepracował pełny miesiąc kalendarzowy, jeżeli pracownik otrzymuje wynagrodzenie zmienne.
      Wynagrodzenia określone w stawce godzinowej traktuje się jako wynagrodzenie stałe.

Jeżeli bezpośrednio przed powstaniem niezdolności do pracy pracownik przez cały okres, z którego ustala się podstawę wymiaru zasiłku korzystał z urlopu wychowawczego lub z urlopu bezpłatnego albo odbywał czynną służbę wojskową, podstawa wymiaru zasiłku ustalana jest na podstawie wynagrodzenia za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy:

    • w stałej miesięcznej wysokości określonej w umowie o pracę lub
    • przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku pracy, jeżeli pracownik otrzymuje wynagrodzenie o charakterze zmiennym.

Zmiana wynagrodzenia w trakcie 12 miesięcy

Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikom za okres 12 miesięcy kalendarzowych. Nawet jeśli w tych miesiącach nastąpiła zmiana wysokości wynagrodzenia na skutek zmiany stanowiska pracy lub zmiany warunków wynagradzania ustalonych w umowie o pracę lub w innym akcie nawiązującym stosunek pracy.

Włączanie i wyłączanie miesięcy z podstawy wymiaru zasiłków

Jeżeli w okresie, za który wynagrodzenie uwzględnia się na podstawie wymiaru zasiłków pracownik nie osiągnął pełnego wynagrodzenia wskutek nie przepracowania części miesiąca z przyczyn usprawiedliwionych, przy obliczaniu podstawy wymiaru:

    • wyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których pracownik przepracował mniej niż połowę obowiązującego go w danym miesiącu czasu pracy,
    • przyjmuje się po uzupełnieniu wynagrodzenie za miesiące, w których pracownik przepracował co najmniej połowę obowiązującego go w tym miesiącu czasu pracy.

Na równi z dniami, w których pracownik świadczył pracę traktuje się dni urlopu wypoczynkowego i inne dni nieobecności w pracy, za które pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Ważne!

Uzupełniamy miesiące o usprawiedliwioną nieobecność w pracy, nie uzupełniamy miesięcy o nieobecności nieusprawiedliwione.

W przypadku osób podlegających za zasadzie dobrowolności ubezpieczeniu chorobowemu przychód przyjmujemy w kwocie faktycznie wypłaconej bez uzupełniania do pełnego miesiąca.

Jeżeli w okresie przyjmowanym do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku pracownik w każdym miesiącu przepracował mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy z przyczyn usprawiedliwionych, do ustalenia podstawy wymiaru przyjmujemy wynagrodzenie za wszystkie miesiące, po uzupełnieniu.

Ustalanie podstawy wymiaru zasiłków na nowo

Podstawę wymiaru zasiłku ustalamy na nowo jeżeli między wypłaconymi zasiłkami wystąpiła przerwa pełne 3 miesiące kalendarzowe, np.:

umowa o pracę zawarta od 01.06.2006 r.
ZLA 10.10.2017-12.11.2017 (pierwsze)
Podstawa wymiaru zasiłku: 10.2016-09.2017 
ZLA 28.02.2018-20.03.2018 (drugie)
Podstawa wymiaru zasiłku: 10.2016-09.2017 
ZLA 02-15.07.2018 (trzecie)
Podstawa wymiaru zasiłku: 07.2017-06.2018 

Wyjątek zmiana etatu !

umowa o pracę zawarta od 01.04.2017 r. (1/4 etatu)
ZLA 20-24.12.2017
Podstawa wymiaru zasiłku: 04.2017-09.2017 
zmiana wymiaru czasu pracy: 1.11.2017 na 1/2 etatu
ZLA 20-24.12.2017
Podstawa wymiaru zasiłku: 11.2017

 


Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U z 2019r., poz. 645 z późń. zm.)